Podsumowanie roku artystycznego 2017 w Polsce

Niebawem kończy się rok 2017, więc warto jeszcze raz spojrzeć jakie znaczące wydarzenia artystyczne podczas jego trwania miały miejsce i jak wpłynęły one na kondycję polskiego rynku sztuki.

Pewne jest to, że działo się wiele zarówno w przestrzeni aukcyjnej, jak i galeryjnej. Śmiało można stwierdzić, że rok ten obfitował w artystyczne zdarzenia, które wzmacniają kondycję polskiej sztuki, także na arenie międzynarodowej.

Ważnym punktem otwierającym to zestawienie jest zakup kolekcji książąt Czartoryskich przez Państwo Polskie. Zbiór ten zawiera ogromną ilość dzieł, które niezaprzeczalnie wzbogacają polskie dziedzictwo kulturowe, dlatego też stanowią istotną spuściznę dla kolejnych pokoleń.

Następnie istotne było odnalezienie zaginionego podczas II wojny światowej dzieła Maksymiliana Gierymskiego Patrol Polski 1830 roku w jednym z warszawskich domów aukcyjnych. Praca jednego z najwybitniejszych polskich malarzy drugiej połowy XIX wieku jest jednym z pierwszych dzieł Gierymskiego, podejmujących motyw żołnierzy na patrolu i od stycznia 2000 do kwietnia 2008 roku stanowiła depozyt prywatny ulokowany w Muzeum Narodowym w Warszawie.

Niezwykle mocnym akcentem polskim na świecie była retrospektywna wystawa twórczości Edwarda Krasińskiego w Amsterdamie, gdzie zaprezentowanych zostało ponad pięćdziesiąt prac awangardowego twórcy, co okazuje się nadzwyczajnym iwentem międzynarodowym, który przedstawia mało znaną działalność artystyczną polskich artystów zza żelaznej kurtyny, do której państwa Europy Zachodniej nie miały w zasadzie dostępu.

Kolejne zaginione dzieło podczas II wojny światowej zostało odnalezione. Tym razem jest to obraz Henryka Siemiradzkiego Taniec wśród mieczów, które zlokalizowane zostało w katalogu aukcji sztuki rosyjskiej zaplanowanej przez londyński Sotheby’s. W wyniku podjętych działań zostało wycofane z aukcji, lecz obecnie trwają postępowania, które mają na celu zajęcie obrazu oraz ustalenie legalności wywozu. Jeśli zakończą się one sukcesem płótno na nowo powróci do kraju.

Rok 2017 to rok odzyskiwania strat. Kolejno dotyczy to także dzieł autorstwa Roberta Śliwińskiego i Maksymiliana Gierymskiego. Odzyskane po latach Ulica wraz z ruiną zamku oraz Zima w małym miasteczku włączone zostaną do kolekcji polskich instytucji muzealnych - Muzeum Narodowego we Wrocławiu i Muzeum Narodowego w Krakowie. Obraz śląskiego pejzażysty, Roberta Śliwińskiego, został zlokalizowany w lutym, kiedy to Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zostało poinformowane o wystawieniu pracy na internetowej aukcji jednego z antykwariatów w Pensylwanii w USA. Z kolei płótno Maksymiliana Gierymskiego odnalezione zostało na terenie Krakowa w listopadzie przez policję w zbiorach prywatnych. Dzieło złożone zostało w depozyt w Muzeum Narodowym w Krakowie, lecz obecnie prowadzone jest w jego sprawie śledztwo.

W polskiej przestrzeni aukcyjnej podczas roku 2017 nastąpiło umocnienie pozycji artystów, o czym mogą świadczyć liczne rekordy. Niezaprzeczalnie ten rok „skradł” Stanisław Wyspiański za obraz Macierzyństwo i stał się najdroższym polskim dziełem sztuki. Estymacja pastelu Wyspiańskiego zamknęła się w granicach 1,4-2 mln złotych, ale finalna rekordowa kwota wyniosła 4,366 mln złotych. Nie można także zapomnieć o rekordzie aukcyjnym dla Jana Matejki za obraz Zabicie Wapowskiego w czasie koronacji Henryka Walezego z 1861 roku, który w porównaniu z aukcją Wyspiańskiego stracił pozycję lidera, natomiast wciąż wylicytowana suma 3,7 mln złotych pozostaje spektakularna i na pewno na długo zapiszę się w polskiej historii aukcyjnej.

Rekord aukcyjny przypadł również Ryszardowi Winiarskiemu, którego instalacja Gra nr 5 wylicytowana została na kwotę ponad miliona złotych. Ryszard Winiarski jest jednym z najchętniej kupowanych polskich artystów. Nowy rekord sprzedażowy artysty potwierdza mocny potencjał inwestycyjny jego dzieł. Tudzież na polu wystawienniczym rok dla tego artysty okazał się pomyślny. Podczas 57. Biennale w Wenecji w trzech głównych salach Palazzo Bollani, została zaprezentowana wystawa prac Winiarskiego. Na ekspozycji zatytułowanej Event-Information-Image można było zobaczyć trzydzieści siedem obiektów wykonanych na przestrzeni lat 1966-1991, pochodzących ze zbiorów Anny i Jerzego Staraków, kolekcji dzieł rodziny artysty, prywatnych kolekcji oraz Muzeum Sztuki w Łodzi.

Zaskoczeniem aukcyjnym okazał się także obraz Józefa Mehoffera Dworek i ogród w Jankówce, który wygenerował ponad dwukrotnie przewyższającą cenę wywoławczą, imponującą kwotę sprzedażową wynoszącą 550 tysięcy złotych.

Powyższe zestawienie udowadnia, że polski rynek sztuki jest w fazie prężnego rozwoju. Mijający rok okazał się być pomyślny i zakańcza się wieloma sukcesami polskiej sztuki. Choć wymienione zostały tu wyselekcjonowane jedne z najważniejszych wydarzeń to już na ich podstawie można stwierdzić ogromny krok do przodu Polski w stronę umacniania polskiej sztuki i kultury. Nie pozostaje nic innego jak tylko optymistycznym krokiem wejść w nowy artystyczny rok i czekać na kolejne sukcesy polskiej sztuki na rodzimym oraz międzynarodowym gruncie, a z pewnością na takie możemy liczyć, mając na uwadze kolejne ważne wydarzenia zaplanowane na 2018.

Paulina Chełmicka

Powrót