Wyszukiwanie zaawansowane Wyszukiwanie zaawansowane

Stanisław Wyspiański - Aukcje

Stanisław Wyspiański urodził się 15 stycznia 1869 r. w Krakowie. Ojciec Wyspiańskiego, Franciszek, był rzeźbiarzem. Jego pracownia znajdowała się u podnóża wzgórza wawelskiego. Matka zmarła, kiedy Stanisław Wyspiański miał siedem lat, a ponieważ ojciec nie potrafił sprawować nad nim odpowiedniej opieki, od 1880 roku wychowywał się u bezdzietnego wujostwa, Kazimierza i Janiny Stankiewiczów. Wyspiański kształcił się w gimnazjum św. Anny w Krakowie. W czasie pobytu w szkole nawiązał koleżeńskie stosunki m.in. z Józefem Mehofferem, Lucjanem Rydlem i Stanisławem Estreicherem. Po maturze Wyspiański studiował malarstwo w Szkole Sztuk Pięknych u Jana Matejki. Zapisał się też na Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1890 artysta udał się w podróż zagraniczną po Europie – jej trasa wiodła przez Włochy i Szwajcarię do Francji, a dalej do Niemiec i Pragi. Silny wpływ na jego twórczość wywarły pobyty w Paryżu, gdzie w latach 1891–1894 trzykrotnie przebywał. Żył wówczas w trudnych warunkach materialnych, korzystając ze stypendium Szkoły Sztuk Pięknych.

Wraz z Józefem Mehofferem zaprojektował 36 kwater witraży do kościoła Mariackiego w Krakowie w ramach pomocy Matejce przy konserwacji kościoła. Wyspiański uprawiał bardzo różne dziedziny sztuki, realizował je z wielką odwagą i rozmachem. Pierwsze znane dzieła Wyspiańskiego to rysunki – autoportret z 1890 roku oraz szkice z podróży po Polsce i Europie. Jako dramatopisarz zadebiutował „Warszawianką” w listopadzie 1898 roku, do której stworzył również oryginalną scenografię. Jeden z jego najważniejszych dramatów, „Wesele” zaprezentowano krakowskiej publiczności na premierze 16 marca 1901 w Teatrze Miejskim. W twórczości plastycznej artysty dominowały obrazy wykonywane pastelami, ukazujące głównie postacie ludzkie - członków rodziny, przyjaciół, innych artystów. Artysta uważał, że portret to odbicie chwili - nie malował modela, lecz człowieka. Stanisław Wyspiański był prekursorem polskiej sztuki użytkowej. Swój pogląd na estetykę życia codziennego wyrażał, projektując wnętrza. W pracy tej wykorzystywał motywy zaczerpnięte z natury oraz rodzimej sztuki ludowej. Motywy roślinne służyły mu do dekoracji wnętrz. Wyspiański 18 września 1900 roku poślubił chłopkę Teodorę Teofilę Pytko, mającą nieślubnego syna Teodora, przysposobionego przez artystę. Wspólnie mieli córkę i dwóch synów. Wyspiański chorował przez wiele lat na nieuleczalną wówczas kiłę. W ostatnim okresie życia niedomagający fizycznie artysta leczył się w Rymanowie i Bad Hall, a potem przeniósł się do domu kupionego we wsi Węgrzce pod Krakowem. Stanisław Wyspiański zmarł 28 listopada 1907 roku w krakowskiej klinice przy ul. Siemiradzkiego 1, w Domu Zdrowia dra Jana Gwiazdomorskiego. Został pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce.

 
 
 
 
 
 

Zobacz także

Adamowski Przemysław 31 Axentowicz Teodor 174 Axer Otto 116 Bąk Karol 79 Banaszewski Roman 215 Bednarski Jan 13 Bednarski Tomasz 124 Beksiński Zdzisław 741 Bero Rastislav 14 Bińczycka-lech Agnieszka 23 Blajerski Zbigniew 23 Boińska Ewa 18 Bubak Piotr 129 Chagall Marc 501 Chłostowska-Szwaczka Żaneta 98 Chłostowska Żaneta 121 Cichecki Jerzy 71 Czajkowski Józef 21 Czejgis Michał 86 Dali Salvador 525 Das Elżbieta 17 Dunal Marta 226 Dürer Albrecht 12 Dwurnik Edward 1683 Dzierzencki Eugeniusz 85 Fałat Julian 256 Fijałkowski Marek 30 Foryś Ilona 191 Friese Victor 8 Gnatowski Jerzy 44 Gorączko Gabriela 12 Górecka Dorota 15 Górski Stanisław 114 Grottger Artur 91 Grzybek Aleksander 57 Hayden Henryk 225 Hellingrath Berthold 17 Hofman Wlastimil 781 Jasek Ewa 14 Jaśnikowski Jarosław 743 Jawień Paulina 11 Jędrych Marek 93 Kaleta Dariusz 182 Kalinowski Kacper 5 Kamocki Stanisław 641 Kappa Alicja 281 Karpiński Alfons 243 Kawalerowicz Marzena 7 Kępka Magdalena 98 Kisling Mojżesz 566 Kołat Filip 8 Koniczek Krzysztof 19 Kossak Jerzy 539 Kossak Juliusz 339 Kossak Karol 265 Kossak Wojciech 340 Krzyszkowska-Kiełek Izabela 89 Kułakowski Romuald 19 Kwiatkowska Agnieszka 14 Lawenda Barbara 12 Lech-Bińczycka Agnieszka 23 Legierska Teresa 21 Loeffler Leopold 8 Lorek Maria 36 Lorek Marian 49 Łozińska Marlena 10 Łukasiewicz Michał 10 Makowski Tadeusz 166 Malczewski Jacek 665 Malesza Mikołaj 163 Marchewka Monika 27 Marschall Bogusław 5 Maślankiewicz Jacek 43 Matejko Jan 264 Mehoffer Józef 174 Misztal Joanna 167 Mużyło-Bajsarowicz Sylwia 14 Mużyło Sylwia 32 Niewdana Jakub 196 Nikanchuk Tatiana 5 Nossek-Dżaluk Katarzyna 3 Nowacki Adam 80 Ochonko Eugeniusz 62 Odsterczyl Wojciech 71 Olbiński Rafał 1716 Olejniczak Grzegorz 46 Olejniczak Jacek 26 Opała Jacek 79 Orda Napoleon 38 Ossowska Kamila 35 Panek Jerzy 443 Petynia Tadeusz 2 Picasso Pablo 272 Pieńkowski Ignacy 45 Pikus Agnieszka 4 Podlasiński Jacek 55 Podsadecki Kazimierz 465 Polkowski Oskar 52 Potrzebowski Jerzy 100 Rassalski Stefan 15 Rickert Christian 1 Roder Heinz 1 Rogalski Gustaw 22 Rogowski Tadeusz 296 Róż-Pasek Krystyna 178 Rychter-Janowska Bronisława 202 Samczuk Maria 8 Sandecka-Ląkocy Anna 75 Sarapata Joanna 146 Serwin Magdalena 67 Setkowicz Adam 225 Sętowski Tomasz 843 Sitarczyk Robert 18 Słowiańska-kucz Katarzyna 58 Stando Tomasz 13 Stryjeńska Zofia 198 Styka Jan 52 Suchánek Vladimir 20 Szukalski Stanisław 71 Szwec Maciej 3 Terlecki Alfred 51 Tukan-wolski Eugeniusz 427 Tuźnik Andrzej 45 Tyczyński Jacek 30 Wanat-Tenerowicz Justyna 57 Warhol Andy 99 Weiss Wojciech 917 Wierkowska-Rogowska Iwona 49 Wilk Agnieszka 19 Wilkoń Józef 506 Wnuk-Moskalska Kinga 66 Wójcik Weronika 55 Wojnarski Jan 55 Wyczółkowski Leon 275 Zak Eugeniusz 232 Zieliński Kazimierz 9
keyboard_arrow_up