33

GDAŃSK. Uchwała w sprawie włóczęgostwa chorych, którzy „sprowadzili na siebie chorobę prowadząc niewłaściwy tryb życia”. Wydano 29 listopada 1726 r.

add Twoja notatka 
Opis pozycji

GDAŃSK. Uchwała w sprawie włóczęgostwa chorych, którzy „sprowadzili na siebie chorobę prowadząc niewłaściwy tryb życia”. Wydano 29 listopada 1726 r., 4 str., stan bdb., ozdobny inicjał, format: 8°. Zu wissen […] aus benachtbahrten wie auch frembden Oertern unterschiedenes lose Gesinde […] in dieser Stadt sich häuffig einfindet […].

W świetle niniejszego dokumentu miasto stanęło przed problemem swoistej „emigracji medycznej”. Otóż z bliższej jak i dalszej okolicy zaczęła do miasta napływać zgraja (Gesinde) schorowanych ludzi, którzy kładli się na ulicach lub przed wrotami szpitali. Odtąd o przyjęcie takiej osoby na leczenie należało ubiegać się u przełożonego danego szpitala uiściwszy opłatę. Kto by nie przestrzegał tego przepisu, podlegał karze dybów lub chłosty i wiecznej banicji z miasta.

O całym zbiorze dokumentów z niniejszego działu. Oferowany zbiór uchwał gdańskiej rady miejskiej pochodzi z lat 1726-1785. Pogłębiający się w tym okresie ogólny kryzys Rzeczpospolitej nie pozostawał bez wpływu na losy miasta, począwszy od skutecznego rosyjskiego oblężenia w 1734 r., a skończywszy na regularnej „wojnie hybrydowej”, jaką Gdańskowi oraz Rzeczpospolitej wypowiedziały w latach 60. XVIII wieku Prusy.

Zaczęło się od wywołania w Rzeczpospolitej poważnego kryzysu monetarnego, którego najbardziej znanym epizodem był zalew tzw. „efraimek” – monet o obniżonej zawartości kruszcu, które Prusacy wybijali dzięki zdobyciu saskich stempli menniczych w czasie wojny siedmioletniej. Także w mennicach w Królewcu, Szczecinie i Wrocławiu regularnie bito posrebrzane fałszywe monety Augusta III. Pierwsze symptomy kryzysu monetarnego widzimy już w uchwale gdańskiej rady miejskiej z 1752 r. Z roku na rok kryzys rozwijał się coraz bardziej – uchwała z 1763 r. informuje nas, że w obiegu gospodarczym miasta występuje już znaczna ilość popsutej waluty. Po trzech latach kryzys szalał już w pełni – w 1766 r. mieliśmy do czynienia z procederem oszustw przy odważaniu monet, wycofywaniu z obiegu i tezauryzacji dobrej na własną rękę oraz skokowego wzrostu kursu obcych walut, który musiano zamrozić. Wymienione uchwały znajdują się w dziale „Numizmatyka – literatura i dokumenty”.

Po elekcji Stanisława Augusta Poniatowskiego, a szczególnie po I rozbiorze Prusacy przestali się ograniczać do sabotażu waluty i przeszli do bezpośrednich działań siłowych, chociaż oczywiście bez formalnego wypowiedzenia wojny. Dowodem tego było na przykład ustanowienie uzbrojonej komory celnej w Kwidzynie czy regularna blokada, jakiej Prusacy poddali Gdańsk na przełomie lat 1783/1784. Gdańska rada miejska reagowała na tę przemoc zakazem wywozu prochu strzelniczego oraz innych materiałów wojskowych z miasta  (uchwała z 1766 r.) czy czasowego wstrzymania ruchu promowego na Motławie (uchwała z 1785 r.).

Na uwagę zasługuje również wyjątkowy druk masoński związany z gdańską lożą „Zu den drei Bleiwagen” (Pod Trzema Poziomnicami), która powstała w 1751 r. jako córka berlińskiej loży „Zu den drei Weltkugeln” (Pod Trzema Globusami).

Brak miejsca, by zagłębić się we wszystkie aspekty tych niezwykle ciekawych dokumentów, które odsłaniają mniej znany obraz epoki z perspektywy historycznoprawnej. Mamy i wyimki z kroniki kryminalnej (morderstwo w Orunii w 1735 r.), i regulacje dotyczące kontroli jakości sprowadzanego wosku czy klepek na beczki. Nie brakuje także uchwały podtrzymującej prastary zakaz osiedlania się w mieście Żydów (1745 r.). Mieszczanie gdańscy, i to zarówno patrycjat, jak i członkowie reprezentującego miejskie pospólstwo „tzw. Trzeciego Ordynku”, byli w tej kwestii wyjątkowo solidarni i strzegli swych interesów handlowych bardzo zazdrośnie. Przez całe wieki starozakonni mieli wolny wstęp do miasta jedynie na Jarmark św. Dominika, co po drugim rozbiorze zmienili dopiero Prusacy.  


Aukcja
XXXI Aukcja Antykwariatu Wu-eL
gavel
Data
04 czerwca 2022
date_range
Cena wywoławcza
61 EUR
Cena sprzedaży
95 EUR
Przebicie
157%
Wyświetleń: 47 | Ulubione: 1
Aukcja

Antykwariat Wu-eL

XXXI Aukcja Antykwariatu Wu-eL
Data
04 czerwca 2022
Przebieg licytacji

Licytowane będą wszystkie pozycje

Opłata aukcyjna
10.00%
OneBid nie pobiera dodatkowych opłat za licytację.
Podbicia
  1
  > 5
  50
  > 10
  200
  > 20
  500
  > 50
  2 000
  > 100
  5 000
  > 200
  10 000
  > 500
  50 000
  > 1 000
 
Regulamin
  1. Ceny podane w katalogu są cenami wywoławczymi. Do cen wylicytowanych dolicza się 10%, a w przypadku sprzedaży poaukcyjnej 25%.
  2. Udział w aukcji można wziąć w następujący sposób:
    1. a. drogą pocztową, wysyłając stosowne zamówienie,
    2. b. drogą mailową,
    3. c. licytując online za pośrednictwem platformy aukcyjnej OneBid
  3. W wypadku zgłoszenia tego samego limitu cenowego, wygrywa oferta, która napłynęła pierwsza.
  4. Wysokość limitów oraz dane osób i instytucji biorących udział w aukcji drogą korespondencyjną są informacjami poufnymi. 
  5. Prawo pierwokupu ma Biblioteka Narodowa oraz Biblioteka Jagiellońska po cenach wylicytowanych powiększonych o opłatę organizacyjną wymienioną wyżej. 
  6. Nabywca może odstąpić od umowy kupna w terminie dwóch tygodni od zakończenia aukcji tylko w przypadku, gdy opis obiektu w sposób ewidentny odbiega od stanu faktycznego.
  7. Zatwierdzenie przez licytującego ostatecznej, wylicytowanej ceny stanowi zawarcie umowy kupna-sprzedaży. Prawo własności przechodzi na kupującego w momencie dokonania wpłaty całości wylicytowanej kwoty.
  8. Nabywca zobowiązany jest wykupić wylicytowane obiekty w ciągu 7 dni od zakończenia aukcji. Niewykupienie obiektu nie zwalnia nabywcy od pokrycia kosztów wynikłych z faktu wylicytowania obiektu, łącznie z roszczeniami dotychczasowego właściciela. 
  9. Zakupione obiekty wysyłane są przesyłkami kurierskimi, po doliczeniu opłat związanych z wysyłką. Dla instytucji następuje to bez obowiązku przedpłaty, dla osób fizycznych po przedpłacie lub za zaliczeniem pocztowym.
  10. Opisy oraz zdjęcia obiektów są objęte ochroną przewidzianą przez przepisy prawa autorskiego. Korzystanie z nich może odbywać się wyłącznie za zgodą Antykwariatu Wu-eL.
  11. Prowadzący licytację ma prawo do wycofania obiektu z aukcji przed rozpoczęciem licytacji bez podania przyczyny.
  12. Osoby przekazujące swoje dane w celu wzięcia udziału w aukcji wyrażają zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Licytujący ma prawo dostępu do swoich danych osobowych oraz do dokonywania w nich poprawek zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Administratorem danych osobowych jest: ANTYKWARIAT WU-EL DR WOJCIECH LIZAK, NIP: 8511807452, ul. św. Wojciecha 1, 70-410 Szczecin.
  13. Postąpienia w licytacji wynoszą:
    1. do 50 zł – o 5 zł,
    2. od 50 zł – o 10 zł,
    3. od 200 zł – o 20 zł,
    4. od 500 zł – o 50 zł,
    5. od 2000 zł – o 100 zł,
    6. od 5000 zł – o 200 zł,
    7. od 10 000 – o 500 zł,
    8. od 50 000 – o 1000 zł.
O aukcji


FAQ
O sprzedawcy
Antykwariat Wu-eL
Kontakt
Antykwariat Wu-eL
room
ul. św. Wojciecha 1
70-410 Szczecin
phone
+48517727267
keyboard_arrow_up
+