[SREBRO 0.875] - Jan Pogorzelski - XIX wiek, 1872 - Warszawa - Cukiernica Skrzynkowa z Roślinnym Ornamentem Zastawa Stołowa, Sztuka Stołu, Naczynia, Varsaviana, Carska Rosja

Srebrna Cukiernica Skrzynkowa – Jan Pogorzelski, Warszawa, 1872 Rok
Warszawa, 1872 rok
Wytwórca: Jan Pogorzelski
Srebro próby 84 zołotniki, odpowiadającej około 875/1000
Technika: formowanie blachy, odlewanie, grawerowanie, lutowanie
Wymiary: 150 × 113,5 × 81 mm
Waga: 536 g
Masywna cukiernica o formie prostokątnej szkatułki z zaokrąglonymi narożami, wsparta na czterech kulistych nóżkach. Korpus zamknięty lekko wysklepioną pokrywą osadzoną na wieloczłonowym zawiasie.
Powierzchnię naczynia zdobi rytowana dekoracja historyzująca. Na pokrywie umieszczono centralny kartusz otoczony symetrycznie rozmieszczonymi wiciami roślinnymi, kwiatami i ornamentalnymi zawinięciami. Kompozycję uzupełniają delikatne bordiury oraz dekoracyjne motywy w narożach. Ścianki korpusu zdobi pas geometrycznego meandra, przerwany większymi, stylizowanymi ornamentami roślinnymi. Oszczędnie opracowane boki kontrastują z bogatszą dekoracją wieka.
Cukiernice skrzynkowe były pierwotnie wyposażane w zamki i służyły do zabezpieczania cukru, który przez znaczną część XIX wieku pozostawał produktem kosztownym. W prezentowanym egzemplarzu mechanizm zamka został usunięty, a otwór po kluczu profesjonalnie zaślepiono.
Na spodzie znajdują się: prostokątna sygnatura warsztatu „POGORZELSKI”, znak warsztatu w formie głowy jelenia wpisanej w owal oraz warszawska cecha probiercza z datą 1872 oraz oznaczenie próby 84.
Stan zgodny z dokumentacją fotograficzną.
-----
Jan Pogorzelski (1819–1875) należał do cenionych warszawskich złotników XIX wieku. W 1844 roku założył warsztat przy ulicy Bielańskiej w Warszawie, który w następnej dekadzie rozwinął się w większą manufakturę dysponującą własnym sklepem. Wytwarzał przede wszystkim srebra stołowe i reprezentacyjne: cukiernice, dzbanki, imbryki, świeczniki, naczynia oraz przedmioty o przeznaczeniu religijnym. Jego wyroby odznaczają się starannym wykonaniem i rozbudowaną dekoracją grawerowaną, łączącą motywy roślinne, ornamentalne i geometryczne. Prace Pogorzelskiego znajdują się obecnie w polskich kolekcjach muzealnych, m.in. w zbiorach Muzeum Warszawy. Data 1872 umieszcza opisywaną cukiernicę w późnym okresie działalności złotnika.