Franciszek Starowieyski (1930-2009), Studia fantastycznych form, bez datowania FRANCISZEK STAROWIEYSKI - POLSKA - XX WIEK - FANTASTYCZNE FORMY - SZKICE FIGURALNE I KOSTIUMOWE - RYSUNEK OŁÓWKIEM - POLSKA SZKOŁA PLAKATU - FANTASMAGORIE

Ołówek na papierze.
Wymiary rysunku: 21 × 29,7 cm.
Wymiary passe-partout: 40 × 30 cm.
Pozioma karta szkicowa podzielona liniami na dwa zasadnicze pola kompozycyjne. W części lewej artysta przedstawił rozbudowaną, fantastyczną formę o niejednoznacznym charakterze, łączącą elementy figuralne, organiczne i mechaniczne. Widoczne są miękko modelowane, obłe partie przypominające fragment nagiego kobiecej postaci, zestawione z geometrycznymi detalami, kolistym mechanizmem i gęstą siatką kreskowania. Całość przywodzi na myśl studium fantastycznego kostiumu, zbroi albo scenograficznej konstrukcji.
Prawe pole wypełniają swobodniejsze szkice ostrych, wydłużonych form, budowanych za pomocą przecinających się linii, trójkątnych płaszczyzn i promieniście rozchodzących się kresek. Mogą one stanowić studia elementów kostiumowych, rekwizytów lub abstrakcyjnych konstrukcji przestrzennych. Dynamiczna, wielokrotnie poprawiana kreska pozwala obserwować proces poszukiwania ostatecznego kształtu kompozycji.
Rysunek ma charakter roboczej karty studyjnej. Starowieyski zestawia na niej spontaniczny zapis idei z bardziej szczegółowym opracowaniem wybranych fragmentów. Zróżnicowany nacisk ołówka, gęste szrafowania i pozostawione linie pomocnicze podkreślają warsztatowy charakter pracy. Kompozycja reprezentuje typowy dla artysty świat hybryd, w którym anatomia, barokowy kostium, formy biologiczne i mechanizmy tworzą fantastyczne, niejednoznaczne struktury.
U dołu, pośrodku arkusza, widoczny jest wiązany monogram artysty. W prawym dolnym narożniku znajduje się okrągła pieczęć z facsimile monogramu i napisem w otoku:
„Z rysunków Franciszka Starowieyskiego”.
Tego rodzaju pieczęcią oznaczano prace pochodzące ze spuścizny i zespołu rysunków artysty. Analogiczne oznaczenia występują na pracach Starowieyskiego oferowanych przez polskie domy aukcyjne. Pieczęć potwierdza pochodzenie karty z zespołu jego rysunków, nie zastępuje jednak oddzielnego certyfikatu autentyczności wystawionego przez rodzinę artysty.
Franciszek Andrzej Bobola Biberstein-Starowieyski, używający również pseudonimu Jan Byk (Bratkówka koło Krosna, 8 lipca 1930 – Warszawa, 23 lutego 2009), był polskim rysownikiem, malarzem, grafikiem, plakacistą, ilustratorem, scenografem i kaligrafem. Pochodził z rodziny szlacheckiej pieczętującej się herbem Biberstein. W latach 1949–1952 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem Wojciecha Weissa i Adama Marczyńskiego. Następnie kontynuował naukę w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, gdzie w 1955 roku uzyskał dyplom w pracowni Michała Byliny.
Od lat 60. XX wieku należał do najwybitniejszych przedstawicieli polskiej szkoły plakatu. Projektował plakaty filmowe i teatralne, ilustracje książkowe oraz scenografie, równolegle tworząc rozbudowane kompozycje malarskie i rysunkowe. Jego twórczość wyróżniały mistrzostwo kreski, groteska, erotyzm, fascynacja anatomią i przemijaniem, a także inspiracje sztuką i kulturą XVII wieku. Charakterystycznym składnikiem jego imaginarium były fantastyczne hybrydy łączące ciało ludzkie z elementami zwierzęcymi, roślinnymi i mechanicznymi.
Od 1980 roku realizował autorskie Teatry Rysowania – kilkudniowe, odbywające się z udziałem publiczności spektakle twórcze, podczas których powstawały monumentalne kompozycje. Artysta pracował naprzemiennie w Warszawie i Paryżu, zdobywając międzynarodowe uznanie jako plakacista i rysownik. Istotną część jego autokreacji stanowiła fascynacja XVII stuleciem; Starowieyski przedstawiał się jako jego duchowy mieszkaniec i często antydatował prace o trzysta lat.
Rysunek umieszczony w czerwonym passe-partout.
Stan zachowania: jak na zdjęciach.