[HERB GOZIEMBA] - Manufaktura Pirkenhammer - XIX wiek - Talerzyk Porcelanowy z Herbem Dąmbskich, HERALDYKA, BIBELOTY, RZEMIOSŁO CZESKIE

[PORCELANA HERALDYCZNA – PIRKENHAMMER – FISCHER & REICHENBACH – HERB GODZIEMBA – DĄMBSCY] Talerzyk porcelanowy w formie muszli z herbem Godziemba, Czechy, 1811–1846
Czechy, Březová koło Karlowych Warów, dawniej Pirkenhammer; manufaktura Fischer & Reichenbach; lata 1811–1846.
Wymiary: 9,5 × 11,5 cm.
Porcelana szkliwiona, reliefowana; dekoracja malarska naszkliwna, złocenia.
Płytki talerzyk o asymetrycznym, muszlowym obrysie, wsparty na niskiej, kolistej stopce. Lustro delikatnie reliefowane promienistymi żebrami, rozchodzącymi się od węższego zakończenia naczynia. Brzeg podniesiony, nieregularnie falisty, miejscami zawinięty i podkreślony modelowanymi wypukłościami. Szeroka bordiura w kolorze bladoróżowym, obficie złocona, z cienką złotą linią poprowadzoną wzdłuż krawędzi.
Przy węższym zakończeniu lustra umieszczono wielobarwną kompozycję heraldyczną. W czerwonym polu tarczy o złotym obramieniu przedstawiono sosnę o trzech ulistnionych konarach i widocznych korzeniach. Ponad tarczą znajduje się korona rangowa, nad nią zaś klejnot w postaci półpostaci rycerza w zbroi, trzymającego podobne drzewo - herb Godziemba, którym pieczętowała się między innymi rodzina Dąmbskich. Tarczę otaczają rozbudowane panoplia, złożone z różowych i błękitnych chorągwi, luf armatnich oraz elementów broni białej.
Poniżej kompozycji widoczne są dwie złocone, stylizowane litery, odczytywane jako „D D”. Mogą one stanowić monogram właścicielski osoby należącej do rodziny Dąmbskich.
Na zewnętrznej stronie podstawy znajduje się wyciskana w masie sygnatura „F&R;”, stanowiąca znak firmy Fischer & Reichenbach, prowadzącej manufakturę porcelany w Pirkenhammer w latach 1811–1846. Sygnatura potwierdza miejsce wykonania oraz pozwala datować przedmiot na pierwszą połowę XIX wieku. Ponad nią widoczne są ślady słabo odciśniętego oznaczenia, przypominającego litery „GWR”. Jego odczytanie pozostaje niepewne; najprawdopodobniej jest to dodatkowy znak techniczny, kontrolny, modelowy albo warsztatowy, a nie odrębna sygnatura wytwórni.
Niewielki format, dekoracyjna forma muszli oraz obecność herbu i prawdopodobnego monogramu wskazują, że przedmiot nie należał do zwykłej zastawy stołowej. Mógł pełnić funkcję osobistego talerzyka deserowego, podstawki, niewielkiego naczynia na słodycze albo elementu specjalnie zamówionego serwisu heraldycznego. Indywidualnie wykonana dekoracja herbowa przemawia za zamówieniem przeznaczonym dla konkretnego przedstawiciela rodziny Dąmbskich.
Stan zachowania: jak na zdjęciach.
Pirkenhammer była jedną z najważniejszych czeskich manufaktur porcelany XIX wieku. Zakład powstał w 1803 roku w miejscowości Pirkenhammer, obecnie Březová koło Karlowych Warów, znajdującej się wówczas w granicach monarchii habsburskiej. Jego założycielami byli Friedrich Höcke i Johann Gottlob List.
W 1811 roku przedsiębiorstwo przejęli Johann Martin Fischer i Christoph Reichenbach, nadając mu nazwę Fischer & Reichenbach. Fischer odpowiadał przede wszystkim za stronę handlową przedsięwzięcia, natomiast Reichenbach kierował produkcją. W 1822 roku zakład otrzymał koncesję na wytwarzanie porcelany. Po śmierci Johanna Martina Fischera w 1824 roku przedsiębiorstwem zarządzała jego wdowa Sophie Friederike, a następnie ich syn Christian Fischer. W 1839 roku wyroby manufaktury otrzymały złoty medal na wystawie przemysłowej w Wiedniu.
Manufaktura produkowała wysokiej jakości zastawy stołowe, serwisy do kawy i herbaty, wazony oraz naczynia dekoracyjne. Jej wyroby wyróżniały się czystą masą porcelanową, starannie opracowanymi formami, precyzyjną dekoracją malarską i bogatymi złoceniami. Repertuar obejmował zarówno formy klasycystyczne, jak i naczynia wykorzystujące motywy neorokokowe, muszlowe i reliefowe.
W latach 1811–1846 wyroby zakładu oznaczano najczęściej wyciskanymi w masie inicjałami „F&R;”. Następnie stosowano znak „CF”, odnoszący się do Christiana Fischera, a od około 1853 roku — po związaniu przedsiębiorstwa z rodziną Miegów — znak „F&M;” i nazwę Fischer & Mieg.