Stanisław Ejsmond (Dąbrówka 1894 -1939 Lublin) - Białe Róże - Pastel na Kartonie (Martwa Natura, II RP, Dwudziestolecie)

Stanisław Ejsmond (1894–1939), „Róże”, pastel na kartonie
Polska, 1. połowa XX wieku. Wymiary pracy: 31 × 23 cm; wymiary z ramą: 45 × 37 cm. Sygnowany w lewym dolnym rogu: „S. EJSMOND.”
Kompozycja pionowa przedstawiająca dwie rozwinięte róże oraz zamknięty pąk na ulistnionych łodygach. Kwiaty rozmieszczone po przekątnej: większy w górnej prawej części pola, drugi niżej, po lewej. Płatki w odcieniach bieli, jasnego różu i chłodnego fioletu, z ciemniejszymi akcentami we wnętrzach kwiatów. Liście i łodygi utrzymane w głębokich zieleniach, miejscami przechodzących w tony błękitne i brunatne. Ciemne, zielonoczarne tło wydobywa jasne korony róż, skupiając na nich uwagę widza.
Praca o charakterze kameralnego studium kwiatowego. Miękki modelunek płatków zestawiono z wyraźniejszym rysunkiem łodyg i liści. Zróżnicowanie tonów oraz subtelne przejścia światłocieniowe podkreślają przestrzenność kwiatów i delikatność ich powierzchni.
Oprawa w szeroką, profilowaną ramę o złocistej powierzchni, dekorowaną pasmami powtarzalnego ornamentu oraz narożnymi motywami roślinnymi. Praca za szkłem.
Wymiary Obrazu: 31cm x 23cm
Wymiary Ramy: 45cm x 37cm
Stanisław Ejsmond (1894–1939) był przede wszystkim malarzem kwiatów, ale także uczestnikiem ratowania zbiorów warszawskiej Zachęty we wrześniu 1939 roku. Ten drugi wątek stanowi ważne dopełnienie jego biografii.
Urodził się w Dąbrówce. Malarstwa uczył się u ojca, Franciszka Teodora Ejsmonda, przedstawiciela malarstwa rodzajowego związanego z tradycją szkoły monachijskiej. Debiutował w 1910 roku w warszawskiej Zachęcie, z którą pozostał związany jako wystawiający artysta i działacz Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych.
Najchętniej podejmował temat kwiatów, tworzył również portrety i martwe natury o motywach łowieckich. Posługiwał się olejem, akwarelą i pastelem. Jego kompozycje kwiatowe nie były jedynie pobocznym nurtem twórczości: na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu w 1929 roku pokazał dwie akwarele — „Róże” i „Rododendron”.
Zainteresowanie tą tematyką ujawniło się wcześnie. Już w numerze „Tygodnika Ilustrowanego” z 28 czerwca 1913 roku opublikowano reprodukcję jego „Maków”; egzemplarz reprodukcji figuruje w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie. To konkretny ślad obecności młodego malarza w ówczesnym obiegu artystycznym.
W odniesieniu do pokazanego pastelu szczególnie istotne jest traktowanie kwiatów jako samodzielnego tematu: bez wazonu i rozbudowanych rekwizytów, z naciskiem na układ płatków, różnice barw i światło. Jasne róże wyłaniające się z ciemnej zieleni tworzą kompozycję dekoracyjną, lecz opartą na uważnej obserwacji natury.
We wrześniu 1939 roku Ejsmond, jako wiceprezes TZSP, uczestniczył w eskortowaniu do Lublina „Bitwy pod Grunwaldem” i „Kazania Skargi” Jana Matejki. Zginął podczas bombardowania miasta.