Idźkowski Adam/ Projekt drogi pod rzeką Wisłą dla połączenia Warszawy z Pragą/ Warszawa 1828/ Drukarnia Lątkiewicza przy Ulicy Senatorskiej/ oprawa artystyczna w pełną skórę/ s.44/ 2 tablice z czarno-białymi rycinami/ stan dobry, miejscami w tekście drobne zażółcenia, ślady zawilgoceń na bocznych rogach stron. Bardzo rzadkie.
Publikacja ostatni raz ukazała się na aukcji 6 lat temu
Wczesna, niezwykle śmiała – i ostatecznie niezrealizowana – koncepcja podziemnej przeprawy łączącej Warszawę z Pragą, opracowana przez 32-letniego architekta Adama Idźkowskiego. Drukowana broszura została zadedykowana ministrowi finansów Franciszkowi Ksaweremu Druckiemu-Lubeckiemu. Autor, inspirując się m.in. przekazami o starożytnym tunelu pod Eufratem oraz przede wszystkim rozważaniami nad przejściem pod Tamizą w Londynie (1795–1825), proponował rozwiązanie dostosowane do warszawskich warunków geologicznych, przy piaszczystym dnie Wisły tunel miał otrzymać przekrój eliptyczny, z krągłym sklepieniem dna i wierzchu, co miało zapewnić trwałość konstrukcji i wyeliminować potrzebę filarów.
Idźkowski przedstawiał tunel jako alternatywę wobec mostu, akcentując: znacznie niższy koszt (ok. 3 mln zł zamiast 30 mln), większą trwałość, brak kolizji z żeglugą, walory wojskowe (większa odporność na bombardowanie, możliwość szybkiego zalania i wypompowania), a także brak ingerencji w krajobraz rzeki i miasta. Projekt dopracowano technicznie: szerokość drogi 35 stóp (jezdnia 22, chodnik 6), sklepienie w najcieńszym miejscu 5 stóp, warstwa izolacyjna ziemi nad sklepieniem 8 stóp, długość wykopu 2280 stóp; przewidywano ogromny nakład materiałowy (18 376 000 cegieł, 119 635 korcy cementu), oświetlenie lampami gazowymi oraz zjazdy w formie baszt ze spiralnymi jezdniami o pochyleniu ok. 8%. Zakładany czas realizacji: 2 lata.
Recepcja była jednak chłodna: środowiska inżynierskie przyjęły projekt sceptycznie, wytykając liczne błędy, zwłaszcza w części dotyczącej techniki wykonania; w recenzjach pojawiają się ostre sądy o braku podstaw i niewykonalności zamierzenia. Mimo krytyki, druk Idźkowskiego pozostaje dziś znakomitym świadectwem wyobraźni technicznej epoki i jednym z najbardziej frapujących „warszawskich projektów, które mogły zmienić miasto”, zanim jeszcze rozwinęła się nowoczesna inżynieria tunelowa.
Interesują Cię oprawy artystyczne? Kliknij tu ⮕ OPRAWA



