[Wyd.1] KUCHARZEWSKI Jan - Od białego caratu do czerwonego. T. 1-7 [komplet wydawniczy]. Warszawa 1923-1935. Wydawnictwo Kasy Pomocy dla osób pracujących na polu naukowem imienia J. Mianowskiego.
Format:24cm. Stron:[4], 431, [1], ilustr.; 456, [3]; [4], VII, [1], 750, [2], tabl. ilustr. 1; VII, [1], 509, [3]; [4], 478, [2]; [4], 521, [2]; [4], 367, [1]. Oprawa wtórna, jednolita w 7 woluminach: pł., złocone napisy na grzbiecie i licu. Wydanie 1.
Najważniejsze, nieukończone dzieło Jana Kucharzewskiego [1876-1952]. Tomy 8-10 nie ukazały się, rękopisy spłonęły w powstaniu warszawskim. Wewnętrzne dzieje Rosji ze szczególnym uwzględnieniem historii ruchu rewolucyjnego i polityki rosyjskiej wobec ziem polskich. Praca spopularyzowana dzięki sporządzonym przez autora skrótom całości, które ukazały się w języku angielskim i polskim [Londyn 1986 i w kraju m.in. w obiegu niezależnym]. T. 1-2: Epoka Mikołaja I; T. 3: Lata przełomu. Romanow, Pugaczew czy Pestel; T. 4: Wyzwalanie ludów; T. 5: Terroryści; T. 6: Rządy Aleksandra III; T. 7: Trumf reakcji. „Kucharzewski postanowił poświęcić całe swoje dalsze życie naukowemu wykazaniu, że droga od białego caratu do czerwonego prowadzi w nieubłaganej konsekwencji rozwoju dziejowego Rosji do katastrofy, grożącej nie tylko Polsce, ale całemu wolnemu światu. W siedmiu monumentalnych tomach, które napisał na ten temat, zebrał materiał tak obfity i wymowny, że nawet najbardziej uprzedzona krytyka rosyjska i komunistyczna nie zdołała obalić jego tezy o nieprzerwanej ciągłości despotyzmu i imperializmu moskiewskiego” [Oskar Halicki].
Ekslibrisy Józefa Zawadzkiego [drzeworyt Marii Hiszpańskiej-Neumann].
Fragment:"... Custine zetknął się z objawami serwilizmu Rosjan, zanim stanął jeszcze na ich ziemi. W Ems spotkał następcę tronu rosyjskiego ze świtą młodych dworaków i adjutantów. Uderzyło go ich niewolnicze zachowanie się wobec wielkiego księcia; gdy zaś ten oddalił się, ci sami ludzie odrazu zmienili ton i maniery, zachowanie ich z potulnego i uniżonego stało się głośne, wyniosłe i wyzywające. To nagłe przejście od służalstwa do dezynwoltury uderzyło niemile Custine'a. Nie była to zwykła etykieta, znana na innych dworach, lecz służalczość odruchowa, z poza której przezierała arogancja. Ta mieszanina pychy i uniżoności była przykra dla syna starej kultury. Obserwując potem niejednokrotnie w Rosji kurtyzanów, nieszczerze płaszczących się, formułował swój pogląd, iż system rosyjski to tyranja, miarkowana przez carobójstwo...".
Z księgozbioru Józefa Wacława Zawadzkiego.
Józef Wacław Zawadzki [1889-1978] – bibliofil, literat, historyk. Przed wojną studiował historię na Uniwersytecie Warszawskim, prowadził w domu antykwariat wysyłkowy, a w swoich podróżach po Europie zawsze rozglądał się za białymi krukami. W czasie wojny znalazł się w getcie warszawskim, gdzie prowadził działalność kulturalno–społeczną. Zajmował się też kolportażem podziemnej prasy. Getto, gdzie zginęła większość jego rodziny, również żona, opuścił po wielkiej akcji wywózek do obozów zagłady, we wrześniu 1942 r. Tego okresu swego życia nie lubił wspominać, nie wrócił też do swego rodowego nazwiska Józef Lewin-Łaski. W czasie okupacji stracił cały księgozbiór i po wojnie można było go spotkać, jak buszował w antykwariatach i po ulicznych straganach. Do 1948 r. był redaktorem naczelnym związanej z Polską Partią Socjalistyczną Spółdzielni Wydawniczej “Wiedza”, która pod jego kierownictwem rozkwitała. To on namówił Władysława Szpilmana do spisania wspomnień. W 1957 r. współorganizował Towarzystwo Przyjaciół Książki – dziś Towarzystwo Bibliofilów Polskich z siedzibą w Warszawie. Potem był pomysłodawcą i redaktorem serii Biblioteka Pamiętników Polskich i Obcych Państwowego Instytutu Wydawniczego. W 1975 r. podpisał List 59 – protest przeciwko zmianom w konstytucji. W 1976 r. znalazł się wśród założycieli KOR-u, jeździł na procesy robotników do Radomia, był w komisji redakcyjnej komunikatów Komitetu.



