Wyszukiwanie zaawansowane Wyszukiwanie zaawansowane
24

Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885-1939), Portret Janiny Montwiłł-Domaszewiczowej. VIII 1926 r.

add Twoja notatka 
Opis pozycji
Estymacje: 35 365 - 44 207 EUR

Pastel na papierze jasnoszarym TIZIAN. Wym.: w św.: 63,5 x 46,5 cm.
Sygnowany u dołu po prawej: "Ign Witkiewicz 1926/ VIII"; u dołu po lewej: "T.B" [w kółku].
Praca posiada ekspertyzę dr Anny Żakiewicz z maja 2023 roku.
Pastel po konserwacji. Wymieniono również szybę na szkło muzealne TrueVue 70%.

Proweniencja:
- zbiory Wandy Domaszewicz
- kolekcja prywatna, Kraków

Z ekspertyzy dr Anny Żakiewicz:

Witkacy [...] w kwietniu 1925 roku sformułował zasady działania jednoosobowej Firmy Portretowej "S. I. Witkiewicz" i opublikował je w katalogu wspólnej z Tymonem Niesiołowskim wystawy w warszawskim Salonie Garlińskiego. Podzielił wykonywane przez siebie wizerunki na pięć typów w zależności od uzgodnionej z klientem Firmy konwencji i oznaczył je kolejnymi literami alfabetu od A do E. Pobierał za nie honoraria od 100 do 350 zł za jeden. Na każdym portrecie obok sygnatury artysta umieszczał oznaczenie typu oraz datę - miesiąc i rok, czasem nawet dzień. Tym adnotacjom często towarzyszyły dodatkowe informacje o piciu lub niepiciu alkoholu, herbaty i kawy, paleniu lub niepaleniu papierosów oraz zażywanych lekarstwach i narkotykach.
Witkacy najczęściej wykonywał typ B określony przezeń jako „rodzaj charakterystyczny, jednak bez cienia karykatury [...] z pewnym podcięciem cech charakterystycznych, co nie wyklucza „ładności” w portretach kobiecych. Stosunek do modela obiektywny".


Portret Janiny Domaszewiczowej (1895-1937) znakomicie te spełnia założenia. Przedstawia kobietę w sposób niezwykle stonowany. Modelka nosi modną w latach dwudziestych XX wieku fryzurę „na chłopczycę”, czyli proste, gładko uczesane włosy ucięte nieco poniżej uszu oraz grzywkę uciętą nad brwiami. Jej niebieskie oczy korespondują z delikatnym zabarwieniem jej ubioru oraz oraz bardziej intensywnym błękitnym fragmentem tła. Portret ożywia etola z futra lisa - czarna, z nieco karykaturalnie potraktowanym rudym pyskiem zwierzęcia zwisającego na jej piersi. Lis ma też niebieskie oczka, a z jego mordki wystaje język. Jest to ewidentnie humorystyczny, charakterystyczny dla Witkacego, akcent wprowadzony do generalnie poważnego portretu osoby, której działalność publiczna z pewnością budziła w owych czasach niemały szacunek, a jednocześnie sympatię, o czym świadczy notatka wspomnieniowa zamieszczona w „Gazecie Lwowskiej" (1937, nr 62, s. 3) po jej śmierci.

Portret powstał między 3 a 17 sierpnia 1926 roku, w czasie, kiedy artysta reżyserował własną sztukę „W małym dworku” wystawioną w Teatrze Małym we Lwowie. Premiera spektaklu odbyła się 12 sierpnia, a trzy dni wcześniej - 9 sierpnia - Witkacy wygłosił odczyt pt. „Nieporozumienia teatralne”. W sztuce występowały dwie wybitne aktorki tej epoki: Stanisława Wysocka (w głównej roli kobiecej - Widma Anastazji Nibkowej) oraz Irena Solska (w epizodycznej roli Kucharki), z którą artysta był związany w młodości. Spektakl zdobył uznanie publiczności, mimo iż Solska opuściła Lwów zaraz po premierze pozostawiając swą niewielką rólkę do odegrania rekwizytorce, a Witkacy narzekał na niewielki zysk finansowy.

Artysta zatrzymał się u krewnych swojej matki, Janiny i Czesława Domaszewiczów, właścicieli majątku Lauda pod Lwowem. Matka Czesława, Tekla z Jankowskich była cioteczną siostrą Marii Witkiewiczowej, matki Witkacego. W rewanżu za gościnę artysta wykonał sześć portretów rodziny Domaszewiczów, w tym podwójny wizerunek czteroletnich bliźniaczek Ewy i Wandy, córeczek brata Czesława Aleksandra, lekarza neurologa, profesora Uniwersytetu Lwowskiego. Niestety z całego zbioru zachował się tylko jeden - Janiny z Montwiłłów, żony Czesława.
Przed powrotem do Zakopanego Witkacy pisał do żony:,,Domaszewicze nadzwyczaj mili (Janka okazała się b. sympatyczna. Zapraszają nas w zimie razem koniecznie.)" (Zob. S.I. Witkiewicz, Listy do żony (1923-1927), oprac. J. Degler, Warszawa 2005, s. 115).

Reasumując - portret Janiny Domaszewiczowej jest niezwykłym wizerunkiem niezwykłej kobiety - działaczki niepodległościowej oraz społecznej i jednocześnie jedną z nielicznych zachowanych podobizn członków rodziny Witkacego.

Aukcja
Aukcja Dzieł Sztuki i Antyków
gavel
Data
13 czerwca 2023 CEST/Warsaw
date_range
Cena wywoławcza
30 945 EUR
Estymacje
35 365 - 44 207 EUR
Cena sprzedaży
brak ofert
Pozycja nie jest już dostępna
Wyświetleń: 312 | Ulubione: 8
Aukcja

Antykwariat Antiquo Modo

Aukcja Dzieł Sztuki i Antyków
Data
13 czerwca 2023 CEST/Warsaw
Przebieg licytacji

Licytowane będą wszystkie pozycje

Opłata aukcyjna
20.00%
OneBid nie pobiera dodatkowych opłat za licytację.
Podbicia
  1
  > 10
  200
  > 20
  500
  > 50
  1 000
  > 100
  2 000
  > 200
  5 000
  > 500
  10 000
  > 1 000
  20 000
  > 2 000
  50 000
  > 5 000
 
Regulamin
O aukcji
FAQ
O sprzedawcy
Antykwariat Antiquo Modo
Kontakt
Antykwariat Antiquo Modo
room
ul. Kielecka 7 / 2B
31-526 Kraków
phone
+48503447570
Klienci kupujący dzieła tego artysty kupowali także
keyboard_arrow_up