Witold Pruszkowski - Aukcje

Paryż, Monachium i Kraków – droga do własnego malarstwa

Witold Pruszkowski urodził się 14 stycznia 1846 roku w Berszadzie na terenie dzisiejszej Ukrainy, a dzieciństwo spędził w Kijowie i Odessie. W latach 60. XIX wieku znalazł się we Francji. W Paryżu uczył się rysunku u Tadeusza Goreckiego, malarza i zięcia Adama Mickiewicza. Kolejnym etapem była Akademia Sztuk Pięknych w Monachium, gdzie studiował w latach 1868–1872. Następnie przeniósł się do Krakowa i do 1875 roku kształcił się w Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem Jana Matejki. Nie poszedł jednak drogą monumentalnego malarstwa historycznego swojego nauczyciela. „Piast” z 1875 roku pozostał właściwie wyjątkiem w jego dorobku, a znacznie bardziej interesowały go ludowe opowieści, wieś, natura i romantyczna literatura. W 1882 roku zamieszkał w Mnikowie pod Krakowem, co umożliwiło mu jeszcze bliższy kontakt z życiem mieszkańców wsi i miejscowym krajobrazem. Podróżował również z bratem do Włoch, Algierii i Tunezji. Swoje obrazy regularnie prezentował w Krakowie, Warszawie i Lwowie. Zmarł w 1896 roku w Budapeszcie.

Rusałki, chłopi i bohaterowie romantycznych poematów

Jedną z najbardziej charakterystycznych cech malarstwa Pruszkowskiego jest swobodne przekraczanie granicy między tym, co realne, a tym, co wyobrażone. W scenach wiejskich obserwował codzienność, obyczaje i religijność mieszkańców, czego przykładami są „Sielanka”, „Umizgi”, „Niedziela zielna” czy „Kiedy ranne wstają zorze”. Równocześnie fascynowały go podania i ludowe wierzenia. Stąd obecność rusałek, świtezianek, wilkołaków, diabłów i innych fantastycznych postaci w takich pracach jak „Rusałki”, „Świtezianki”, „Płanetnik” czy tryptyk „Zaczarowane skrzypki”. Drugim ważnym źródłem była literatura romantyczna, zwłaszcza twórczość Juliusza Słowackiego. Pruszkowski sięgał do „Anhellego”, malując m.in. „Anhellego”, „Śmierć Ellenai” oraz „Eloe”. Nie ilustrował jednak tekstów w prosty sposób – wykorzystywał literacki motyw do budowania melancholijnej, niekiedy niepokojącej atmosfery. Szczególnym przykładem jest także „Spadająca gwiazda” z 1884 roku, w której zjawisko natury przyjmuje postać spadającej kobiety. Obrazy tego rodzaju sytuują Pruszkowskiego między romantyzmem a rodzącym się symbolizmem.

Od „Anhellego” po szkice – Pruszkowski w OneBid

W OneBid pojawiają się zarówno samodzielne obrazy i rysunki Pruszkowskiego, jak i prace na papierze związane z jego dorobkiem. Szczególnie istotny jest „Anhelli. Śmierć Anhellego” z 1879 roku, odnoszący się do jednego z najważniejszych literackich źródeł jego malarstwa. Inną stronę działalności pokazują „Wiejski chłopak” z 1884 roku oraz „Krakowiacy” z 1881 roku, związane z zainteresowaniem mieszkańcami wsi i kulturą ludową. Wśród obiektów wystawianych przez domy aukcyjne znalazły się również „Portret młodej kobiety w ciemnogranatowej sukni”, „Studium portretowe młodego mężczyzny”, „W izbie”, „Zaloty” oraz liczne szkice postaci, drzew i krajobrazu. OneBid pozwala więc poznać nie tylko najbardziej poetycki nurt jego działalności, ale również zaplecze warsztatowe i obserwacyjne. Pruszkowski posługiwał się olejem, pastelem i rysunkiem, a jego kompozycje funkcjonowały także w grafice reprodukcyjnej.

FAQ – Witold Pruszkowski

Co wyróżnia malarstwo Witolda Pruszkowskiego?

Pruszkowski łączył realistyczną obserwację ludzi i natury z fantastyką zaczerpniętą z ludowych podań oraz literatury romantycznej. Ważniejsze od dokładnego opowiadania historii stawały się z czasem nastrój, światło i atmosfera tajemnicy, które zbliżają część jego dorobku do symbolizmu.

Skąd Witold Pruszkowski czerpał tematy swoich obrazów?

Inspirowały go życie i wierzenia mieszkańców wsi, polskie legendy i baśnie, a także utwory romantyków, szczególnie Juliusza Słowackiego. Dlatego obok chłopskich scen rodzajowych malował rusałki, świtezianki oraz bohaterów „Anhellego”.

Jakie prace Witolda Pruszkowskiego można znaleźć w OneBid?

W OneBid można znaleźć m.in. „Anhelli. Śmierć Anhellego”, „Wiejski chłopak”, „Krakowiaków”, portrety oraz liczne studia i szkice. Prace wystawiane przez różne domy aukcyjne obejmują malarstwo, rysunek i grafikę, pokazując zarówno figuratywną, jak i bardziej poetycką stronę jego dorobku.